1.jpg

specjalne potrzeby edukacyjne

Opublikowano: 30 wrzesień 2013
Rozmiar czcionki

 

UCZEŃ ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI

 

Terminologia

Przez specjalne potrzeby edukacyjne należy rozumieć te potrzeby, które w procesie rozwoju dzieci i młodzieży wynikają z ich niepełnosprawności lub są efektem innych przyczyn trudności w uczeniu się.

Pojęcie SPE odnosi się do tej grupy uczniów, która nie może podołać wymaganiom powszechnie obowiązującego programu edukacyjnego. Maja oni znacznie większe trudności w uczeniu się niż ich rówieśnicy. Są w stanie kontynuować naukę, ale potrzebują pomocy pedagogicznej w formie specjalnego programu nauczania, specjalnych metod, dostosowanych do ich potrzeb, możliwości, ograniczeń.

 

SPE to:

  • całościowe i sprzężone zaburzenia rozwojowe,
  •  choroby przewlekłe,
  •  niepełnosprawność,
  •  specyficzne trudności w uczeniu się,
  •  wybitne uzdolnienia,
  •  zaburzenia zachowania i emocji.

 

Kryteria diagnostyczne SPE

1. Kryterium organiczne:

·          Uczniowie z dysfunkcjami ruchowymi – dzieci z zaburzeniami w rozwoju motoryki małej (artykulatory, manipulacja) i motoryki dużej (nadmierne bądź niskie napięcie mięśniowe, synkinezje, stereotypie ruchowe, brak koordynacji ruchowej),

·          Uczniowie z dysfunkcjami wzrokowymi – dzieci niedowidzące i niewidome,

·          Uczniowie z dysfunkcjami słuchowymi – dzieci niedosłyszące i głuche,

·          Uczniowie z dysfunkcjami CUN – dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym, epilepsją, afazją dziecięcą,

·          Uczniowie z deficytami rozwojowymi w zakresie poszczególnych funkcji poznawczych – dzieci z dysleksją rozwojową,

·          Uczniowie przewlekle chorzy,

2. Kryterium psychiczne (psychologiczne):

·         Uczniowie szczególnie uzdolnieni,

·         Uczniowie upośledzeni umysłowo,

·         Uczniowie z zaburzeniami rozwoju psychicznego – dzieci z zaburzeniami rozwoju mowy  i języka, ze specyficznymi zaburzeniami rozwoju umiejętności szkolnych
i funkcji motorycznych,

·         Uczniowie z całościowymi zaburzeniami rozwojowymi – dzieci autystyczne,
z zaburzeniami dezintegracyjnymi, hiperkinetycznymi,

·         Uczniowie z zaburzeniami zachowania i emocji - dzieci z nadpobudliwością ruchową, z zaburzonym zachowaniem, z zaburzeniami emocjonalnymi, z zaburzeniami funkcjonowania społecznego (w oparciu o DSM-IV i ICD-10),

3. Kryterium środowiskowe

·          Dzieci z rodzin niewydolnych wychowawczo,

·          Dzieci z rodzin emigrantów, repatriantów, innych środowisk kulturowych i wyznawców różnych religii,

 

SPE są przyporządkowane konkretnym typom niepełnosprawności, które może występować w postaci wad zmysłów, dysfunkcji narządów słuchu, niepełnosprawności ruchowej, upośledzenia umysłowego, choroby przewlekłych i niedostosowania społecznego czy
w postaci specyficznych trudności w uczeniu się. Należy również uznać, że jedną
z podstawowych potrzeb wszystkich dzieci jest uznanie indywidualności oraz dostrzeganie
w niej pozytywnych wartości.

 

Częstość występowania

Dzieci i młodzież ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (special educational needs) to ok. 20% uczniów (Bogdanowicz 1999).

 

 

Pomoc psychologiczno – pedagogiczna

To zindywidualizowane wsparcie udzielane potrzebującemu uczniowi, w oparciu o rzetelne rozpoznanie potrzeb edukacyjnych i rozwojowych oraz możliwości psychofizycznych danego ucznia. Polega ona na dostosowaniu warunków oraz form i sposobów pracy na obowiązkowych i dodatkowych zajęciach, co pozwala dziecku/młodemu człowiekowi maksymalnie wykorzystywać i rozwijać posiadany potencjał.

 

Formy pomocy dla uczniów z SPE

  • klasy i zajęcia terapeutyczne,
  • zajęcia dydaktyczno – wyrównawcze,
  • rewalidacja,
  • zajęcia specjalistyczne: korekcyjno –kompensacyjne, logopedyczne, socjoterapeutyczne,
  • indywidualny tok nauki,
  • dostosowanie wymagań edukacyjnych.

 

Dostosowanie wymagań

To zastosowanie do sformułowanych wymagań edukacyjnych, takich kryteriów, które uwzględniają możliwości i ograniczenia, a więc dysfunkcje oraz mocne strony rozwoju i funkcjonowania dziecka czyli uwzględnienie przy formułowaniu wymagań edukacyjnych możliwości i ograniczeń w funkcjonowaniu dziecka.

 

Obszary dostosowania

·         dostosowane warunki zewnętrzne (np. zapewnienie pomieszczenia naterenie szkoły, w którym dziecko z nadpobudliwością będzie mogło odpocząć bez narażenia na zbyt dużą ilość bodźców),

·         odpowiednia organizacja pracy w czasie zajęć obowiązkowych, nadobowiązkowych
i dodatkowych (m.in. stosowanie metod pracy adekwatnych do potrzeb ucznia, podawanie materiału w odpowiednim układzie),

·         właściwe egzekwowanie wiedzy i ocenianie ucznia (np. sprawdzanieumiejętności czytania ucznia z dysleksją nie w obecności klasy; stosowanie oceny opisowej nie tylko na etapie edukacji wczesnoszkolnej),

·         wykorzystywanie codziennych szkolnych sytuacji, zajęć wychowawczych i innego rodzaju zajęć do wspierania rozwoju, kształtowania akceptowanych postaw, zapobiegania zagrożeniom, korekcję dezadaptacyjnych zachowań (np. praca nad umiejętnościami wyrażania emocji w oparciu o konflikt, który dzieje się między uczniami podczas wycieczki szkolnej, polegająca na wspieraniu uczniów w rozwiązaniu realnie zaistniałej sytuacji).

 

Dostosowanie wymagań

  • powinno dotyczyć głównie form i metod pracy z uczniem, zdecydowanie rzadziej treści nauczania,
  • nie może polegać na takiej zmianie treści nauczania, która powoduje obniżanie wymagań wobec uczniów z normą intelektualną,
  • nie oznacza pomijania haseł programowych, tylko ewentualne realizowanie ich na poziomie wymagań koniecznych lub podstawowych,
  • nie może prowadzić do zejścia poniżej podstawy programowej, a zakres wiedzy i umiejętności powinien dać szansę uczniowi na sprostanie wymaganiom kolejnego etapu edukacyjnego.

 

Dostosowanie wymagań do sprawdzianu i egzaminu na podstawie:

1. orzeczenia,

2. opinii,

3. zaświadczenia o stanie zdrowia wydanego przez lekarza (uczniowie chorzy lub niesprawni czasowo),

4. pozytywnej opinii rady pedagogicznej (ze względu na trudności adaptacyjne związane z wcześniejszym kształceniem za granicą, zaburzenia komunikacji językowej lub sytuację kryzysową lub traumatyczną).

 

 

oprac. Beata Ginter

Copyright © 2018 Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Miastku. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Joomla! jest wolnym oprogramowaniem wydanym na warunkach GNU Powszechnej Licencji Publicznej.